مقالات آموزشی

برای ارتقاء دانش شما کشاورزان محترم تیم تــحقیقات و پـــژوهش شیمی گل روزانه مقالات علــمی راجـــع به محصولات و گیاهان مختلف برای شما تهیه و تولید می نمایند ، با مطالعه و یادگیری مقالات علمی همیشه دانش کشاورزی خود را بروز کنید

1

مواد تنظیم کننده رشد گیاهی (PGR)

مواد تنظیم کننده رشد گیاهی قادر به تحریک، تقویت، ترویج و افزایش رشد و نمو محصول هستند. مواد تنظیم کننده رشد گیاهی، آفت کش نیستند، بلکه به عنوان تقویت کننده قدرت رشد حداکثری گیاهان مورد استفاده قرار می گیرند.

مواد تنظیم کننده رشد گیاهی یا PGRs عملکرد متنوعی را در طیف گسترده ای از محصولات و شرایط رشد گیاهان ارائه می دهند، این مواد تنظیم کننده به گونه ای طراحی شده اند که برای دستیابی به موارد زیر در یک برنامه تغذیه گیاهی متعادل گنجانده می شود، مواردی مثل :

  • جذب مواد مغذی بهتر
  • رشد و توسعه پیشرفته
  • پایداری محصول
  • حفظ عملکرد محصولات و ثمردهی

مواد شیمیایی مورد استفاده برای اصلاح رشد گیاه مانند افزایش یا کاهش تعداد شاخه ها، تغییر بلوغ میوه یا جهت افزایش شکوفه ها کاربرد دارد. عوامل زیادی بر عملکرد مواد تنظیم کننده رشد گیاهی تاثیر می گذارد که ازآن جمله می توان به جذب مواد شیمیایی توسط گیاه، سن درخت ، زمان رشد گیاهی، شرایط آب و هوایی قبل، حین و بعد از رشد گیاهی اشاره کرد.

تنظیم کننده های رشد گیاه را می توان در پنج کلاس گروه بندی کرد :

  • ترکیبات مربوط به اکسین ها
  • جیبرلین
  • سیتوکینین ها
  • اسید ابسزیک
  • ترکیبات موثر بر وضعیت اتیلن

مواد تنظیم کننده رشد گیاهی (PGR)

پنج گروه تنظیم کننده های رشد گیاهان که در محصولات میوه مورد استفاده قرار می گیرند، شامل :

۱.اکسین ها :

اکسین ها موادی هستند که باعث رشد بیشتر گیاهان و افزایش تعداد شاخه های گیاه می گردد، اما در غلظت های بالا می تواند از رشد جوانه های جانبی گیاه جلوگیری به عمل آورد. اکسین ها علاوه بر اینکه به عنوان تنظیم کننده رشد گیاه مورد استفاده قرار می گیرند، به عنوان علف کش هم کاربرد دارند. علف کش واجد اکسین می تواند در تولیدات میوه، به عنوان یک اکسین مصنوعی به کار برود، که می تواند به جلوگیری از ریزش و رسیدن میوه، پیش از برداشت کمک موثری نماید.

۲.جیبرلین ها :

جیبرلین ها سبب افزایش کشیدگی سلول های گیاهی، رشد ساقه و تنظیم خواب می شوند و جهت بهبود ثبات میوه ها از جمله در افزایش دوره برداشت گیلاس های شیرین و یا بهبود  سیب کارآیی دارد.

از جیبرلین ها برای اصلاح مورفولوژی درختان سیب و گیلاس، کنترل تولید توت فرنگی و مدیریت گل دهی گیلاس های ترش نیز استفاده می شود.

۳.سیتوکینین :

سیتوکینین به طور کلی به عنوان یک هورمون تنش شناخته می شود و سبب تقسیم سلولی موثر، رقیق کننده میوه به خصوص سیب کارآیی دارد. به علاوه  سیتوکین ها در انشعابات و تحریک شروع جوانه سازی گیاه نیز نقش دارد.

اسید آبسزیک :

اسید آبسزیک، جهت کنترل سیکل خواب و بیداری جوانه های گیاه بسیار کمک کننده بوده و استفاده موثر از آب را در چرخه رشد گیاه در پی دارد.

۴.اتیلن :

اتیلن،توسط گیاهان بلند تولید شده و در فرآیند های رشدی مختلف اثرات متقابلی با اکسین و سایر موتد تنظیم کننده رشد دارد. علاوه بر آن، اکسین باعث انقباض برگ ها و میوه ها شده، از طولانی شدن شاخه ها جلوگیری کرده و از رشد جوانه های جانبی ممانعت به عمل می آورد. در سیب و گیلاس، اتیلن در انتقال میوه از حالت رشد فیزیولوژیک به ثمردهی محصولات نقش موثری را ایفا می کند، بنابراین طول عمر محصولات را با همین مکانیسم افزایش و ارتقا می دهد.

به کارگیری ماهرانه تنظیم کننده های رشد گیاه به صورت عمده پس از جنگ جهانی دوم کلید خورد و در بسیاری از زمینه ها به کمک کشاورزی مدرن آمد، از گلدهی، میوه دهی، جوانه زنی، توقف برگ ریزی و بهبود ثمر دهی تنها بخشی از کاربرد این مواد مفید است اما لازم است تا به صورت هدف دار و با مشورت با متخصصان کشاورزی و کارشناسان شیمی گل و تجربه کشاورران به کار گرفته شود.

kood-ha (2)

نکاتی در مورد چگونگی مصرف کودها و نحوه کود دهی

کودهای شیمیایی به عنوان بخش مهمی که در روند رشد موثر گیاه دخیل هستند، بسیار مورد توجه بوده و هستند اما طبیعتا نحوه کود دهی گیاهان دارای نکات و مواردی است که لازم است در مورد چگونگی مصرف کودها اطلاع پیدا کنیم و آگاه باشیم.

کود ها به عنوان مکمل های غذایی در رژیم غذایی گیاهان در نظر گرفته می‌شوند، این رژیم غذایی مکمل شامل نیتروژن و فسفر است که در بسیاری از خاک ها موجود بوده اما در برخی دیگر از انواع خاک که با کمبود این دو ماده و عنصر مغذی رو به رو هستند، لازم است که از طریق کود جبران شود و نیاز خاک تامین گردد.

نحوه کود دهی

گیاهان برای بهبود وضعیت رشد و تکامل، بهره وری بیشتر و اصلاح موثر، نیاز به رژیم غذایی کاملا غنی دارند و کمبود هر کدام از این عناصر ضروری، میتواند منجر به آسیب گیاه گردد، این آسیب ها از برگای زرد که ناشی از کمبود ازت بوده تا کاهش گلدهی که ناشی از کمبود فسفر بوده است، را شامل می‌شود.

به طور کلی تمام خاک ها لزوما به کود احتیاج ندارند و مواد مغذی گیاه به شیوهای مختلف از جمله تجزیه برگ های گیاهانی که به صورت کود در می آیند یا مواد مغذی که گیاه از طریق خاک غنی به دست می آورد، نشان می دهد گیاه قادر به تامین مواد غذایی و اولیه مورد نیاز خود هست و الزاما افزودن کود بیشتر نمی تواند ثمر دهی بهتری را برای شما به ارمغان آورد، در نظر داشته باشید که تمامی این موارد در دسته مواد شیمیایی گنجانده می شوند و برای اکوسیستم،  ضرر ها و زیان هایی را به ارمغان خواهند آورد.

برای نتیجه بهتر، شما می توانید یک آزمایش خاک را انجام دهید که تنها راه حل برای تعیین سطح واقعی مواد مغذی خاک بوده و مواردی که با کمبود رو به رو هستند را آشکار می سازند که همین عامل هم خود، موجب هدفمندی و پیشروی درست کارها می گردد.

در صورتی که برچسب کود را ملاحظه بفرمایید، سه عدد را به عنوان مثال 5-10-10 را مشاهده می کنید که درصد نیتروژن،  فسفر و پتاسیم را بر حسب درصد کل وزن کیسه نشان میدهد. این سه عنصر از عناصر ضروری و مورد نیاز گیاه هستند و در برخی موارد کودها شامل درصد عناصر کلسیم، منیزیوم، آهن و منگنز هم هستند. این مواد مغذی میتوانند شامل مواد فرآوری یا ارگانیک باشند و ممکن است به صورت مایع یا فرمولاسیون های دانه ای درآیند.

کودهای آلی، موادی هستند که از گیاهان و یا تجزیه میکرو ارگانیسم های موجود در خاک به دست می آیند و مواد مغذی را به آرامی و به تدریج آزاد می سازند.

نحوه مصرف کود

در مقابل کودهای آلی فرآوری شده که کودهای مصنوعی نیز نامیده می شوند، از مواد طبیعی مانند نمکای فسفات، کلرید سدیم و کلرید پتاسیم ساخته می شوند. به لحاظ شیمیایی، مواد مغذی کودهای فرآوری شده و آلی یکسان است و تفاوتی ندارند.

زمان کود دهی به گیاهان بستگی به شرایط گیاه دارد، اگر گیاه در شرایط بدی قرار دارد و گیاه علامت هایی مانند زرد شدن برگ درختان را نشان داده است، لازم است که زودتر کود دهی برای گیاه را آغاز کرد و در صورتی که گیاه دارای وضعیت عمومی مناسب است، به صورت کلی گیاهان هر 2 تا 4 هفته به غذا نیاز دارد و حتما این نسبت ها را کنترل بفرمایید و مطابق شرایط درج شده در بسته کود را به کار ببندید.

نحوه مصرف کود در گیاهان :

۱.کود با انتشار کند :

در این شیوه می توان برای گیاهان بیرون از خانه به صورت کند و در دوره ای طولانی  استفاده شود. این نوع کود را میتوان هنگام تعویض گلدان با کمپوست مخلوط کرد. این روش، هنگام زمستان و در خواب زمستانی گیاهان می تواند مشکل ساز شود.

۲.قرص کود دهی :

اگر زمان کود دهی برای شما از جمله مواردی است که فراموش می شود، راحت ترین شیوه، قرص کود دهی است و در این روش قرص ها را در خاک فرو می برید و مواد مغذی طی یک یا بیش از یک ماه منتشر شود و عیب این روش، این است که کود به صورت یکنواخت در سر تا سر سیستم ریشه منتشر نمی شود و در مواردی، فرد فراموش می کند که قرص  را مجدد در خاک قرار دهد.

۳.کود مایع :

بهترین شیوه کود دهی، کود مایع است زیرا به اندازه کافی غذا به تمام سیستم ریشه گیاه می رسد و علاوه بر آن، میتوان این روش را با توجه به دوره رشد یا خواب گیاه تنظیم کرد.

انتخاب روش مصرف کود و دقت به چگونگی مصرف کود ها، برای باغ دارانی که قصد دارند راندمان مصرف کود ها را افزایش دهند و تلفات را از طریق شستشو و روان آب سطحی، کاهش دهند، بسیار کاربردی است، بنابراین لازم است که شیوه مناسب کود دهی را بنا به نیاز خاک و تخصص خود انتخاب کرده و به کار ببندید.

 

 

 

 

amino acids

کاربرد اسید آمینه در گیاهان

اسیدهای آمینه که در تمام سلول های زنده وجود دارند، مولکول های آلی هستند که اغلب از آن ها به عنوان عناصر سازنده پروتئین یاد می شود. اسیدهای آمینه با یکدیگر پیوند می خورند و زنجیرهای طولانی پلی پپتیدی را تشکیل می دهند، که به نوبه خود انواع مختلف پروتئین موجود در تمام موجودات زنده را تشکیل می دهد.

گیاهان مانند هر ارگانیسم زنده، با تشکیل توالیهای اسید آمینه، به ساخت پروتئین اقدام می کنند. استفاده از اسید آمینه موجب صرفه جویی در انرژی جهت انجام مجموعه فرآیندهای متابولیکی خواهد شد که در نتیجه افزایش تولیدات و محصولات کشاورزی را در پی خواهد داشت.

اسیدهای آمینه گیاهان بر حسب منشا به دو دسته اسیدهای آمینه گیاهی و حیوانی تقسیم بندی می شوند و تنها اسید آمینه L است که جهت متابولیسم گیاه فعال بوده و هست، بنابراین همانطور که انسان ها و سایر موجودات زنده، به یکسری اسید آمینه خاص نیاز دارند، گیاهان هم دارای طبقه بندی اسیدهای آمینه خاص و مورد نیاز خود هستند، به علاوه بهترین اسید آمینه برای انسان ها، اسیدهای آمینه با منشا گیاهی است.

به عنوان مثال، منبع سالم پروتئین گیاهی و اسیدهای آمینه، پروتئین سویا است که حاوی بالاترین اسید آمینه گلیسین در گیاهان است. گلیسین، کوچکترین اسید آمینه ای است که در بافتای گیاهی نفوذ کرده و گلیسین را به یک ماده شیمیایی ایده آل تبدیل می کند.

آمینو اسید - اسید آمینه در گیاهان

پروتئین های گیاهی، همزمان با رشد و تکثیر میکرو ارگانیسم های مفید در یک خاک سالم و آلی، آنزیم هایی تولید می کند که مواد آلی را هضم و تجزیه کرده و این اسیدهای آمینه توسط ریشه گیاه جذب می شود، این فرآیند هضم پروتئینی باعث فرآیند هیدرولیز آنزیمی می گردد و ساختار بیولوژیکی را با حفظ کاربری بودن مولکول اسید آمینه حفظ می کند.

آمینو اسیدهای تولید شده توسط هیدرولیز، اسیدهای آمینه ای L نامیده می شنود. ارگانیسم ها به راحتی توسط سلولهای گیاهی جذب شده و آمینو اسیدهای مصنوعی با استفاده از فرآیندهای هیدرولیز قلیایی و اسیدی تولید می شوند که به اسید آمینه d معروف هستند و از نظر بیولوژیکی فعال می باشند.

گیاهان برای رشد و نمو خود، باید از 22 اسید آمینه پروتئین ساز استفاده نمایند، این در حالی است که برخی از علف کش ها مانند گلیفوزات، موجب مهار سنتز آمینو اسید شده و رشد گیاه را مختل می کنند، مطالعات نشان داده است که مکمل های دارای اسید آمینه می توانند به بهبود وضعیت گیاه، کمک بسیاری نمایند.

به عنوان کمپلکس آلی، اسیدهای آمینه می توانند ریزمغذی ها را به شکل قابل ملاحظه ای، سازگار با محیط زیست، ارائه دهند. این کمپلکسای ایجاد شده، به سرعت و از طریق سطح برگ ها جذب شده و توسط گیاهان جا به جا می شوند و در نهایت متابولیزه می گردند.

 اسیدهای آمینه مهم در گیاهان

  • گلیسین : گلیسین با قدرت پیچیدگی بالا، به روند فتوسنتز کمک کرده و پیش ماده کلروفیل است.
  • لیزین : لیزین به عنوان منبع ذخیره کننده نیتروژن گیاهی، به فعال سازی کلروفیل، تنظیم روزنه و ایجاد گرده کمک می کند.
  • اسید آسپارتیک : این منبع نیتروژن،برای سنتز سایر اسید آمینه ضروری است و در مراحل اولیه رشد گیاهی قرار دارد.
  • پرولین : پرولین، همراه با مقاومت در برابر عفونت قارچی، تقش مهمی در رشد موثر گیاه داشته و با غلبه بر تنش هایی مانند خشکسالی، درجه حرارت شدید و شوری، نقش مهمی را در این زمینه ایفا می کند.

اسیدهای آمینه با همراهی و همراه در فراهم آوری زیستی، نقش به سزایی را جهت رشد موثر و با دوام گیاه ایجاد کرده و با عبور از سد برگ ها و جذب توسط سلول های برگ، مورد استفاده واقع می شوند یا به سایر قسمت های گیاه مانند گل ها و میوه ها منتقل شده و در آنجا مورد استفاده قرار می گیرند.

در نهایت، در تغذیه گیاهی، اسیدهای آمینه، نقش مهمی را عهده دار هستند و فن آوری پیشرفته ای را برای ارائه ریزمغذی ها و ایمنی مطلوب ارائه می دهند.

mavad-moghazi2

اهمیت مواد مغذی در رشد گیاهان

همه ما بارها و بارها در مورد اهمیت مواد مغذی در رشد گیاهان بسیار شنیده ایم . به لحاظ  اهمیت مواد مغذی و کاربرد مواد مغذی در گیاهان، کارشناسان مواد مغذی را معادل رژیم غذایی انسان می‌دانند، اما آیا اهمیت هر کدام از این عناصر و مواد مغذی به یک اندازه است؟ آیا گیاهان شما به یک اندازه به پروتئین، ویتامین یا سایر مواد معدنی و عناصر مغذی نیاز دارند؟

ادامه مطلب

1

اثرات مثبت آفت کش ها

واژه سموم و آفت کش ها (به انگلیسی :Pesticides) دامنه وسعی از ترکیبات از جمله حشره کش ها، قارچ کش ها، علف کش ها، جوندگان کش ها، نرم تن کش ها، نماتد کش ها و نیز تنظیم کننده های رشد گیاهان و سایر محصولات را در برمی گیرد.
ادامه مطلب

humic-acid

مزایای استفاده از اسید هیومیک در صنعت کشاورزی

اسید هیومیک ، به گروهی از مولکول ها اطلاق می‌گردد که به ریشه‌های گیاه، آب و مواد مغذی مورد نیاز را رسانده و به رشد گیاهان کمک می‌کند. سطح بالای اسید هیومیک می‌تواند بازدهی تولید محصول را به صورت چشمگیری افزایش دهد و در مقابل، کمبود اسید هیومیک می‌تواند از تولید محصولات کشاورزان و باغداران به طرز قابل توجهی بکاهد.

اسید هیومیک، ماده اولیه برای تولیدکنندگان در زمینه کود طبیعی و سایر افزودنی‌های کشاورزی بوده که برای بهبود ساختار خاک به همراه افزایش قدرت بافری خاک، از دیگر ابعاد استفاده مفید و موثر از اسید هیومیک است.

در خاک سبک و ماسه ای، اسید هیومیک، قابلیت تبادل کاتیونی را با افزایش کارآیی ریشه جهت نگهداری آب و مواد مغذی افزایش می‌دهد. همچنین در شرایطی که خاک دارای PH قلیایی است، اسید هیومیک می‌تواند PH را به صورت بافر درآورده و مواد مغذی و کمیاب را به شکل قابل جذب برای ریشه گیاه تبدیل کند.

ادامه مطلب

fe-1

راهکارهای موثر وعملی جهت افزایش آهن در دسترس گیاهان

هر موجود زنده ای برای رشد و زنده ماندن به غذا برای ادامه حیات نیاز دارد و این ویژگی بین گیاهان و جانوران، مشترک است. در این مقاله به بررسی راهکارهای موثر وعملی جهت افزایش آهن در دسترس گیاهان می پردازیم.

ادامه مطلب

Copper-Sulphate

کاربرد مس به عنوان یک عنصر منحصر به فرد در کشاورزی

عنصر مس به واسطه ویژگی‌ها، خصوصیات و دسترسی آسان به وفور در کشاورزی مورد استفاده واقع می‌گردد. مس به عنوان عنصری از جدول تناوبی و نماد Cu از دیرباز در زندگی انسان‌ها نقش قابل توجهی داشته است. تاریخچه کشف مس به زمان غارنشینی و سفالگری انسان‌های نخستین می‌رسد.

یون‌های مس تنها به صورت ترکیب با سایر عناصر و ترکیبات برای گیاهان قابل جذب است. عنصر مس در خاک گیاهان حتما باید وجود داشته باشد، چرا که فقدان مس و عدم تامین مس مورد نیاز گیاهان موجب می‌شود که به خوبی رشد کنند یا بعد از رشد، برگ‌ها و سرشاخه‌های گیاه به صورت سوخته درآید. باید توجه داشته باشیم که در محیط‌هایی با PH قلیایی که شامل خاک‌های قلیایی می‌گردد، مس برای گیاهان غیر قابل جذب است و این نکته در مورد خاک فلات ایران که عمدتا دارای PH قلیایی است، بسیار حائز اهمیت است.

عنصر مس در گیاهان متحرک نبوده و به شکل رسوب در خاک باقی می‌ماند. در صورتی که خاک با فقر مس مواجه باشد یا بنا به دلایل گفته شده، بازده جذب مس از خاک کاهش یافته و با کمبود مس، برگ ها پیچیده شده و دمبرگ گیاهان به سمت پایین، خم خواهد شد. کمبود عنصر مس عموما در فصل تابستان  و خاک شنی که با آب شیرین آبیاری شده، ایجاد می‌گردد.

علاوه بر این کمبود مس در درختان تازه بارور شده یا در باغ‌هایی که به تازگی ایجاد شده اند، به احتمال قوی ایجاد می‌گردد. گیاهانی همچون یونجه، کاهو، پیاز، مرکبات، درختان میوه و گندم نسبت به کمبود و پروسه کاهش مس، حساسیت بیشتری دارند.

به طور کلی به علت ثابت بودن عنصر مس در جایگاه گیاهان، گیاهان جوان تر نسبت به گیاهان مسن، زودتر علامت دار می‌شوند. در مقابل لوبیا، نخود فرنگی، سیب زمینی و سویا حساسیت کمتری نسبت به کمبود مس دارند.

علایم کمبود عنصر مس، بسته به نوع گیاه متفاوت است، به عنوان نمونه، کمبود مس در غلات دانه ریز به صورت برگ‌های زرد در گیاهان، سوختگی، پیچیدگی نوک برگ ها و ظهور رنگ سبز کمرنگ در برگ‌های سبز گیاهان همراه با عدم تشکیل سنبله به ویژه سنبله‌های انتهایی بروز پیدا می‌کند.

کمبود عنصر مس در مرکبات بلافاصله بروز نمی‌کند و این درختان، رشد سریع همراه با برگ‌های درشت اما به رنگ سبز تیره و یا لکه زرد در طی سیر تکاملی طی می‌کنند.

برگ ها در اثر کمبود مس شادابی خود را از دست می‌دهند. در گیاه گندم، کمبود عنصر مس باعث کوچک شدن خوشه ها و حتی عدم تشکیل دانه در انتهای خوشه می‌گردد.

عنصر مس در کشاورزی به صورت مخلوط با سایر عناصر که به آن مخلوط Bordeaux می‌گویند، برای کنترل رشد قارچ در برگ گیاهان انگور و انواع توت ها استفاده می‌شود.

جهت جبران کمبود عنصر مس، می‌توان مس را به صورت کودهای مخلوط با دیگر مواد معدنی به خاک با سطح قلیایی خاک به صودت متعادل درآید.

برای جبران کمبود مس در خاک گیاهان، لازم است تا از سولفات مس استفاده کنیم تا عنصرمس مورد نیاز گیاه تامین گردد.

از روش‌های دیگر و موثر اصلاح خاک‌های آهکی و PH بالا همچون خاک  فلات ایران، می‌توان از کود سولفات آمونیوم استفاده کرد.

جمع بندی

سولفات مس و کلرید مس ، با کنترل ریشه گیاه به رشد و تکامل بهتر گیاه کمک شایانی می‌کند. با اضافه شدن ترکیبات مس، شاهد بازیابی ریشه ها هستیم. دانشمندان در آزمایشات متعدد و متنوع ثابت کردند که استفاده از ترکیبات مس به رشد طولی ریشه گونه‌های گیاهی کمک کرده و جهت اصلاح بهتر گام برمی‌دارند.

حضور محترم معاون وزیر صنعت و معدن جناب اقای مهندس صالحی نیا

حضور محترم معاون وزیر صنعت و معدن جناب اقای مهندس صالحی نیا و فرماندار محترم و امام جمعه و مدیران ادارات و نهاد ها و خدمات شهرداری و دیگر مسئولین ارجمند در شرکت شیمی گل فیض خراسان
به امید آنکه حسن تدبیر این مسئولین عزیز و تلاش تمامی کارکنان این مجموعه باعث رسیدین به درجات بالاتری از موفقیت شود .

 

©1398 - تمامی حقوق برای شیمی گل محفوظ است. مدیریت سایت : نوین ادمین

X