مقالات آموزشی

برای ارتقاء دانش شما کشاورزان محترم تیم تــحقیقات و پـــژوهش شیمی گل روزانه مقالات علــمی راجـــع به محصولات و گیاهان مختلف برای شما تهیه و تولید می نمایند ، با مطالعه و یادگیری مقالات علمی همیشه دانش کشاورزی خود را بروز کنید

شروع به کار شرکت شیمی گل در سال جدید (بهار1400)

شروع کار شرکت شیمی گل در سال جدید(بهار1400) ارسال محصولات شیمی گل جهت نمایندگی شرکت شیمی گل در افغانستان…
پیام ما: نه اولین هستیم نه بهترین، بلکه به کیفیت محصولات خود مغرور و مفتخریم. شیمی گل خراسان

انواع آیش

آیش یا Fallow، نکاشت گذاشتن زمین زراعی برای مدت معینی است. در مقاله قبلی با عنوان “اهمیت آیش و بحران کم‌آبی” به بررسی اهمیت و مزایای آیش در کشاورزی اشاره کردیم . در این مقاله به انواع آیش خواهیم پرداخت.

به‌طورکلی سه نوع آیش وجود دارد:

1- آیش سبز: در این آیش علف‌های هرز کنترل نمی‌شوند و فقط زراعت انجام نمی‌گیرد و معمولاً علف‌های هرز را به چرای دام اختصاص می‌دهند. این نوع آیش کارایی زیادی ندارد زیرا علف‌های هرز رطوبت خاک را تخلیه می‌کنند.

2- آیش سیاه: در این آیش عملاً هیچ‌گونه بقایای گیاهی در روی زمین باقی گذاشته نمی‌شود و یک نوع مالچ خاکی است. در این مورد شخم برگردان زده و بقایا با خاک مخلوط می‌شوند. دو نوع آیش سیاه وجود دارد:

  • آیش سیاه زود: در این آیش بعد از برداشت محصول به زمین شخم برگردان زده می‌شود (قبل از شروع بارندگی) و در طول پاییز و زمستان رها می‌شود. بعد از پایان آخرین بارندگی شخم با پنجه غازی زده شده و رطوبت را حفظ می‌نمایند.
  • آیش سیاه دیر: در این نوع آیش گس از برداشت محصول، زمین در طول پاییز و زمستان به حال خود رها شده و بعد از اتمام بارندگی شخم برگردان زده می‌شود و پس از آن مجدداً با پنجه غازی شخم زده شده تا حفظ رطوبت نماید. آیش سیاه معمولاً خطر فرسایش ایجاد می‌کند. اگر خطر فرسایش آبی و بادی در پاییز و زمستان وجود داشته باشد از آیش سیاه دیر استفاده می‌کنند. بااین‌حال کارایی این آیش پایین بوده و در حدود 20% است.

3- آیش کلشی: مانند مالچ کلش است، یعنی بقایای گیاهی روی زمین حفظ می‌شوند. در این حالت کنترل علف‌های هرز به سه صورت انجام می‌شود:

  • روش مکانیکی با استفاده از پنجه غازی
  • روش شیمیایی که در آن یک یا دو بار پنجه غازی زده شده و سپس از علف‌کش استفاده می‌شود.
  • روش کنترل اکولوژیکی که در آن فقط با علف‌کش‌ها، علف‌های هرز را کنترل می‌نمایند.

کارایی آیش چقدر است؟

کارایی آیش به معنی توانایی آیش در ذخیرة رطوبت خاک است. اگر مقدار رطوبت ذخیره شده در خاک در سال آیش به‌علاوه بارندگی سال جاری بالاتر از حد آستانه شد آیش توصیه می‌شود ولی در غیر این صورت کارایی آیش کم بوده و توصیه نمی‌شود. کارایی آیش بین صفر تا 70% متغیر است ولی معمولاً در بیشتر مناطق بین 10 تا 35 % و میانگین آن 20% است.

کارایی آیش به عوامل مختلفی بستگی دارد:

1- عوامل خاکی: شامل میزان نفوذپذیری و عمق خاک می‌شود. هرچه خاک نفوذپذیری سطحی بیشتری داشته باشد و توان حفظ رطوبت سطحی و عمق بیشتری داشته باشد می‌تواند رطوبت بیشتری ذخیره کند و در نتیجه کارایی آن بالاتر است؛ بنابراین اگر خاک خیلی سبک باشد و عمق آن کم باشد کارایی آیش پایین می‌آید.

2- عوامل اقلیمی: شامل پراکنش و زمان بارندگی است. اگر پراکنش مناسب و بارندگی‌ها سبک باشد کارایی پایین‌تر می‌آید چون بارندگی غیر مؤثر شده و به‌اندازة کافی نفوذ نمی‌کند. اگر بارندگی‌ها در فصول گرم اتفاق بیفتند کارایی پایین است چون تبخیر زیاد است.

3- عوامل گیاهی:

الف) منظور این است که گیاه از رطوبت ذخیره شده در سال آیش می‌تواند استفاده کند یا نه؟ اگر گیاه دارای ریشه‌های عمیق باشد می‌تواند از این رطوبت استفاده کند مثل گندم.

ب) رطوبت ذخیره شده چقدر برای گیاه مفید است؟ اگر گیاهی باشد که در زمان وقوع بارندگی کشت و رشد کند، آیش کارایی پایینی دارد، چون در زمان نیاز بارندگی اتفاق می‌افتد مثل نخود و عدس ولی در مورد گندم که در پاییز کشت می‌شود، کارایی آیش بالاست.

اهمیت آیش و بحران کم‌آبی

آیش یا Fallow، نکاشت گذاشتن زمین زراعی برای مدت معینی است. اما این سؤال برای کشاورزان مطرح است که آیش زمین برای خاک مفید است؟ یک مزرعه آیش زمینی است که کشاورز در آن شخم می‌زند، اما برای یک یا چند فصل در آن کشت نمی‌کند تا خاک دوباره بارور شود. این اقدام به این دلیل انجام می‌شود که بارندگی دو فصل زراعی در خاک ذخیره شده و در فصل بعدی، گیاه کشت شده با مشکل کم‌آبی مواجه نشود. مهم‌ترین هدف آیش افزایش میزان ذخیره رطوبت است.

آب یکی از مهم‌ترین نهاده‌های بحران‌زا در مسیر توسعه پایدار کشاورزی در هزاره سوم است. رشد جمعیت و رشد اقتصادی، بحران کم‌آبی را تشدید می‌کند. بر اساس آمارهای سازمان ملل، بیش از 1/2 میلیارد نفر معادل 20 درصد جمعیت کره زمین از دستیابی به آب کافی محروم هستند و این آمار تا سال 2025 به بیش از 3 میلیارد نفر خواهند رسید. عوامل متعددی مانند تغییرات جوی و عدم ثبات در الگوهای بارندگی، افزایش جمعیت، گسترش شهرنشینی و توسعه فعالیت‌های کشاورزی و صنعتی منجر به افزایش سرانه مصرف آب شده است.

طبق برآوردها در 30 سال آینده مردم جهان نیازمند 60 درصد غذای بیشتر خواهند بود و بخش قابل‌توجهی از این افزایش تولید، حاصل کشت متراکم (استفاده از زمین کمتر برای تولید بیشتر) که نیازمند آب و آبیاری است، خواهند بود.

کمبود منابع آب و رقابت فزاینده بخش‌های مختلف برای آب، میزان آب موجود برای آبیاری محصولات کشاورزی را کاهش می‌دهد. از طرفی محدودیت منابع آب‌وخاک به دلیل موقعیت جغرافیایی و اقلیمی کشور موجبات بهره‌برداری بهینه از منابع آب‌وخاک موجود در سطح کشور را امری اجتناب‌ناپذیر می‌سازد؛ لذا مدیریت کارآمد آب برای تولید گیاهان زراعی در مناطق کم آب، مستلزم به‌کارگیری روش‌های مؤثر است.

طی سال‌های اخیر استفاده بیش از حد، غیرمعقول و غیرکارشناسی از سموم و کودهای شیمیایی در کشاورزی از طرفی و استفاده بی‌رویه از آب و به‌کارگیری روش‌های نامناسب آبیاری همراه با تلفات بالا، وضعیت نگران‌کننده و ناپایداری را در فعالیت‌های کشاورزی کشور به وجود آورده است که از مهم‌ترین پیامدهای آن به آبشویی کود و سم و تخلیه به منابع آب و نتیجتاً آلودگی آنها و همچنین زیان اقتصادی در مورد تلفات کود و سم می‌باشد.

به نظر می‌رسد با استفاده از آیش که مهم‌ترین هدف آن افزایش میزان ذخیره رطوبت خاک است، بتوان به‌عنوان یک روش مناسب برای مدیریت بحران آب نگاه کرد.

آیش‌بندی کردن زمین‌های کشاورزی و زراعت و باغ‎ها می‌تواند بسیار مفید و ارزشمند باشد، وقتی خاک زمین کشاورزی در زمان مشخص خاص زیر کشت نرود و استراحت کند، سبب احیاء مواد مغذی خاک می‌شود که این مواد می‌توانند از گیاهان یا آبیاری‌های منظم به خاک راه پیدا کنند. همین‌طور آیش زمین یا استراحت آن سبب صرفه‌جویی در هزینه کود و آبیاری و در نتیجه کمک به کشاورزان می‌شود.

همچنین آیش و استراحت زمین و خاک سبب می‌شود تا میکرو المنت‌ها و ماکرو المنت‌ها از اعماق خاک به سطح رویی آمده و در کشت‌های بعد مورداستفادة محصولات زراعی قرار گیرند.

تحقیقات نشان‌دهنده این است که آیش و استراحت خاک حتی به مدت‌زمان کم سبب افزایش باروری خاک و بالارفتن کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی می‌گردد. آیش گذاشتن هم برای زمین‌های بزرگ که کاربرد تجاری دارند، و هم باغ‌های کوچک استفاده می‌شود. باید توجه شود که نیازی به مدت‌زمان طولانی برای آیش و استراحت مثل بازه‌های یک تا پنج سال نیست بلکه می‌توان در زمین زراعی محصولات بهاره و پاییزه را به‌تناوب کاشت. مثلاً یک سال محصولات بهاره در زمین‌ها کشت شود و در سال بعد محصولات پاییزه تا زمان کافی برای آیش خاک حاصل شود.

 

صادرات به ارمنستان

در راه سربلندی کشورمان با افتخار قدم نهادیم.
_محصولات با کیفیت خود را جهانی می کنیم.
_شرکت دانش بنیان شیمی گل پیشرو در صادرات محصولات خود به اقصی نقاط جهان و این بار ارسال محموله 50 تنی کود تولیدی به اوراسیا قطب مهم اقتصادی صنعت دنیا کشور ارمنستان.
با حضور رئیس جهاد کشاورزی جناب آقای دکتر ساربان، معاون جهادکشاورزی مهندس حداد و مهندس باشی.

صادرات به اکوادور

ارسال محموله ۵۰ تنی کود تولیدی شرکت دانش بنیان شیمی گل به آمریکای لاتین

✅ اولین محموله کودتولیدی شرکت دانش بنیان شیمی گل فیض خراسان به مقصد آمریکایی لاتین(اکوادور)بارگیری شد.

✅ در این مراسم مهندس اورانی مدیر جهاد کشاورزی استان خراسان رضوی؛ مهندس رنجبر فرماندار مه ولات؛مدیران جهاد کشاورزی شهرستان های کاشمر و مه ولات و جمعی از کشاورزان پیشرو نیز حضور داشتند.

✅شرکت شیمی گل صادرات به کشورهای اسپانیا؛ افغانستان پاکستان و بعضی از کشورهای مشترک‌المنافع و اکثر استانهای کشور را نیز در فهرست افتخارات خود دارد.

 

 

 

اهمیت کشت دانه‌های روغنی

دانه‌های روغنی به‌عنوان پایه و ماده اولیه تولید روغن از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند. در واقع ضریب مصرف روغن نباتی در سبد غذایی خانوارهای ایرانی به میزانی بالاست که با قاطعیت می‌توان از این محصول به‌عنوان یکی از نیازهای اساسی جامعه در حوزه غذایی نام برد.

بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد ماده اولیه مراکز صنعتی روغن‌کشی ابتدا از پنبه‌دان‌ها و سپس از دو منبع سویا و آفتاب‌گردان و در اواخر دهه 70 از محصولات دیگری همچون کلزا تأمین شده است و البته روغن‌کشی از کنجد نیز منبع دیگر تولید روغن به شمار می‌رود که در میان منابع دیگر به کیفیت و به‌تبع آن قیمت بالاتر مشهور است. در حال حاضر بخش قابل‌توجهی از روغن موردنیاز کشور از دانه‌های کلزا تأمین می‌شود.

نیاز آبی پایین کلزا دلیل موردتوجه قرارگرفتن این محصول است.

باتوجه‌به اینکه کشور با بحران کم‌آبی در اکثر مناطق روبروست، کشت محصولاتی با نیاز آبی حداقلی یک اصل و ضرورت محسوب می‌شود. کلزا یکی از محصولات استراتژیک است که توسعه کشت آن می‌تواند بی‌نیازی کشور از واردات دانه‌های روغنی را به دنبال داشته باشد. خاصیت سازگاری با محیط، ارزش تناوبی بالا، کنترل علف‌های هرز، استفاده بهینه از رطوبت و بارندگی، مقاومت به سرما، برداشت زودهنگام و در نتیجه آماده‌شدن زمین برای کشت دوم و داشتن ۴۰ درصد روغن بسیار با کیفیت از دیگر مزایای توسعه کشت کلزا است که می‌توان از آنها یادکرد.

گیاه‌شناسی گیاه کلزا

کلزا گیاهی است از خانواده شب بو (Brasicaceae) ، یک­ساله، دگرگشن و یکی از مهم­ترین گیاهان زراعی است که از دانه آن جهت تولید روغن استفاده می‌شود. مبدأ آن کشورهای آسیای میانه و اروپا است. به دلیل وجود گونه­هایی با خصوصیات متفاوت، امکان کشت آن در شرایط سرد، گرم و معتدل دنیا وجود دارد. مقاومت به شوری کلزا حدوداً از گندم بیشتر و از جو کمتر است. کلزا تنها گیاهی است که در تناوب با گندم و جو می‌تواند به‌عنوان یک محصول پائیزه اقتصادی کشت شود و ضمن تولید، نقش بسیار مؤثری در کنترل آفات خاک­زی مانند زابروس در اراضی دیم داشته باشد.

نکات حائز اهمیت در کاشت، داشت و برداشت کلزا

بهترین تاریخ کاشت مؤثر در عملکرد بالای کلزا از نیمه مهرماه تا قبل از ۲۰ آبان‌ماه می‌باشد و بهترین تراکم ۶۰ تا ۸۰ بوته در مترمربع است. به‌طوری‌که تراکم کمتر از ۲۰ بوته در مترمربع و بیشتر از ۱۰۰ بوته در مترمربع افت عملکرد خواهد داد و ۴۰ بوته در مترمربع حداقل تراکم می‌باشد. رقم هرقدر دیررس‌تر باشد پتانسیل عملکرد بیشتری دارد زیرا مدت بیشتری در زمین باقی‌مانده و از خاک تغذیه می‌کند.

اهمین کاشت دانه های روغنی

کلزا محصولی مدیریتی است که در مراحل مختلف رشد نسبت به مدیریت مزرعه بسیار حساس است و به‌ویژه مرحله کاشت تأثیر زیادی در موفقیت زراعت کلزا دارد. از نکاتی که در مرحله کاشت باید موردتوجه قرار گیرد رعایت تاریخ کاشت و ایجاد تراکم بوته مناسب در مزرعه است. تراکم بوته در واحد سطح زمین به میزان بذر مصرفی و نحوه توزیع بوته‌ها یا آرایش گیاهان در سطح زمین بستگی دارد.

از طرف دیگر روش آبیاری نیز در ایجاد تراکم مناسب در سطح زمین مؤثر است، چرا که روش آبیاری نامناسب می‌تواند بر درصد سبزشدن بذور، سرعت رشد اولیه گیاه و یکنواختی سبزشدن تأثیرگذار باشد. به‌عبارت‌دیگر تراکم بوته مطلوب و توزیع مناسب گیاهان در سطح زمین حاصل اثر متقابل بین نحوه آماده‌سازی زمین، میزان بذر مصرفی، روش کاشت و روش آبیاری است.

چنانچه مراحل کاشت به‌درستی انجام شود و تراکم مناسبی از بوته‌های کلزا با توزیع مطلوب در سطح زمین استقرار یابد، کلزا به‌سرعت رشد کرده و با ایجاد بوته‌های قوی ضمن تحمل سرمای زمستان، از قدرت رقابت کافی با علف‌های هرز نیز برخوردار خواهد بود.

تمام دانه‌های کلزا در یک‌زمان نمی‌رسند و معمولاً غلاف‌هایی که در پایین ساقه تشکیل شده‌اند زودتر از غلاف‌های بالایی می‌رسند، بنابراین برداشت محصول در زمان مناسب برای رسیدن به عملکرد بیشتر دانه و افزایش کیفیت روغن بسیار اهمیت دارد. وقتی کلزا آماده برداشت شد باید بلافاصله کمباین شود زیرا تأخیر در برداشت موجب باز شدن غلاف‌ها و ریزش دانه‌ها می‌شود. بهترین زمان برداشت ساعات اولیه یا اواخر روز می‌باشد.

©1398 - تمامی حقوق برای شیمی گل محفوظ است. مدیریت سایت : نوین ادمین

X