گیاهان مختلف و محصولات کشاورزی نیز همانند انسانها و حیوانات ممکن است تحت استرس و تنش قرار بگیرند. استرسهای گیاهی به شرایط محیطی نامطلوبی گفته میشود که گیاه در آن قرار دارد. این عوامل تنشزا، یا منشأ طبیعی دارند مانند سرمازدگی، بارندگیهای بیش از حد، خشکسالی، گرمای شدید و … یا اینکه نتیجه فعالیتهای انسانی باشد بهعنوانمثال کوددهی بیش از حد، آبیاری زیاد و خفگی ریشه و … . در این مقاله از شیمی گل به بررسی روش های کاهش عوامل استرسزا و مزایای استفاده از کود ضدتنش می پردازیم.
استرسهای گیاهان با کمک کودهایی مخصوص به نام کودهای ضدزنش و استرس قابلکنترل است. در حقیقت این کودها کمک میکنند تا گیاه به تعادل برگشته و عملکردش به هم نخورد.
انواع تنشهایی که گیاهان با آن مواجهه میشوند شامل مواردی چون جابهجایی، کمآبی یا خشکی، شوری خاک، رطوبت زیاد خاک، سرمای شدید، انواع سموم و مواد شیمیایی هستند.
بهعلاوه استرسهای زیستی نیز از طریق میکروارگانیسمهای بیماریزا و انواع حشرات و آفات گیاهی بر رشد گیاه اثر منفی میگذارند.
چگونگی کاهش تأثیر عوامل استرسزا:
خاک بهعنوان بستر اصلی گیاهان، از عوامل مؤثر در کاهش بروز تنشهای گیاهی به شمار میرود.
اگر خاک از مواد مغذی و پرارزشی مانند عناصر ضروری و آمینواسیدها بهرهمند باشد، میتواند آن را در اختیار گیاه قرار دهد و باعث مقاومت گیاه در برابر این عوامل تنشزا گردد.
یکی از بهترین و کارامدترین محصولات برای بالابردن مقاومت گیاه در برابر عوامل استرسزا کودهای ضد تنش می باشند.
مکانیزم عمل کودهای ضدتنش:
کودهای ضد تنش سمومی که گیاه زمان استرس از خود تولید می کند را از بین می برد و این بهترین عملکرد کودهای ضد تنش می باشد. در حقیت این کود به خنثی کردن اتیلن در گیاه کمک میکند.
هورمون ضدتنش میتواند روی ژنوم گیاه اثر گذاشته و باعث تولید آنتیاکسیدان بیشتر توسط گیاه شود. به علاوه، با بالا بردن مقاومت ژن کاسکاد در گیاه، سطح مقاومت گیاه را در برابر عوامل استرسزا افزایش میدهد.
همچنین این کودها باعث بالارفتن سطح فعالیت آنزیمهای گیاه میشوند.
مزایای استفاده از کود ضد استرس:
این کودها، حاوی انواع عناصر ریزمغذی مانند آهن، منگنز، روی، مولیبدن و ویتامینهای موردنیاز برای رشد گیاه به همراه آمینواسیدها است که بهعنوان کودی کاملاً غنی مورداستفاده گیاه قرار گیرد.
کود ضدتنش، تداخلی در عملکرد دیگر کودها مانند کود آلی گرانوله و اسید هیومیک مایع ، پودری و گرانوله و سایر کودهای تقویتی و سموم ایجاد نمیکند. حتی به دلیل ازبینبردن خاصیت کشش سطحی آب، باعث افزایش جذب دیگر کودها و سموم کشاورزی می – شود.
کودهای ضدتنش، از تمام قسمتهای گیاه قابلیت جذب شدن را دارند (برگ، ساقه، ریشه و ساقه) که این امر منجر به ترمیم سلولهای آسیبدیده میگردد.
کود ضد استرس به گیاه کمک میکند تا کلروفیل کافی تولید کند که منجر به افزایش فتوسنتز میشود، این امر بر کیفیت بهتر محصولات اثر مستقیم دارد.
کودهای ضد تنش پسماندها از کودهای شمیایی استفاده، در سلولهای گیاه باقی نماند.
